تولهسگها چند وعده بخورند؟ سگ بالغ؟ سگهای کوچک چه تفاوتی دارند؟ سگهای بزرگ و سگهای نگهبان (کاری) چگونه تغذیه شوند؟
چرا «تعداد وعده» مهم است؟
تعداد وعدهها روی رشد، متابولیسم، کنترل وزن، رفتار (مثل ولگردی یا گرسنگیزدگی) و حتی خطرات اورژانسی مثل نفخ (Gastric Dilatation–Volvulus) تأثیر دارد. برنامه تغذیه باید متناسب با سن، اندازه، نژاد، سطح فعالیت، وضعیت تولیدمثلی (تولید مثل/شیردهی) و وضعیت پزشکی تنظیم شود.
۱) تولهسگها — برنامه پیشنهادی مرحلهای (مفصل)
- نوزادی تا 3–4 هفتهگی (قبل/در حین از شیرگیری): در دوره شیردهی و مصنوعی (یا در فاز آغازین از شیرگیری) تغذیه هر 4–6 ساعت ضروری است؛ در مواردی که هنوز توانایی نگهداری وعدههای بزرگ را ندارند باید وعدهها کوچک و پرتعداد باشند.
- تقریباً 4–8 هفته: شروع از شیرگیری (weaning) و معرفی غذای مرطوب یا خیسانده شده؛ 4 وعده یا بیشتر در روز معمول است تا انرژی کافی برای رشد فراهم شود.
- 8–12 هفته (2–3 ماه): معمولاً 3–4 وعده در روز؛ بسیاری از منابع توصیه میکنند حداقل سه وعده تا 6 ماهگی ادامه یابد.
- 3–6 ماهگی: بهتدریج به 3 وعده در روز کاهش میدهیم؛ برای نژادهای بسیار کوچک ممکن است 3–4 وعده تا 4–6 ماهگی لازم باشد.
- بعد از 6 ماهگی تا مرحله بلوغ: بسته به نژاد و اندازه میتوان به 2 وعده در روز منتقل شد (نژادهای بزرگتر دیرتر — بعضی از نژادهای غولپیکر تا پایان رشد ممکن است به فرمول و دفعات متفاوت نیاز داشته باشند).
چرا این تقسیمبندی؟ تولهها متابولیسم بالاتر و معده کوچکتری دارند؛ وعدههای پرتعداد کمک میکند سطح قند خون پایدار بماند و نیاز تغذیهای رشد تأمین شود.
۲) سگهای بالغ خانگی — قاعدهٔ کلی (دو وعده در روز)
- برای اکثر سگهای بالغ سالم، دو وعده در روز (صبح و عصر) بهترین و متداولترین گزینه است — این روش به کنترل وزن، ایجاد روتین، جلوگیری از ولعخوردن و کاهش خطر اختلالات گوارشی کمک میکند.
- برخی افراد یک وعده در روز میدهند و بعضی منابع جدید بررسیهایی روی مزایا/معایب «یک وعده» مطرح کردهاند، اما اکثریت دامپزشکان همچنان ۲ وعده را توصیه میکنند، بهویژه برای نژادهای در معرض نفخ یا مشکلات گوارشی.
۳) سگهای کوچک (نژادهای ریز/مینیاتوری)
- سگهای کوچک (پاپیها یا بزرگسالان کوچک) متابولیسم بسیار بالا دارند و در معرض افت قند خون (هیپوگلیسمی) هستند. بنابراین:
- تولههای کوچک: 3–4 وعده (یا حتی 4–5 در چند هفتهٔ اول) تا حوالی 12–14 هفته.
- سگهای بالغ کوچک: معمولاً 2–3 وعده در روز (بسیاری از صاحبان ترجیح میدهند سه وعده کوچک برای جلوگیری از افت قند بین وعدهها).
۴) سگهای بزرگ و غولپیکر — نکات امنیتی و دفعات تغذیه
- سگهای بزرگ بهدلیل ریسک نفخ (GDV) بیشتر آسیبپذیرند؛ برخی عوامل خطر شامل یک وعدهٔ خیلی بزرگ، خوردن بسیار سریع (bolting)، فعالیت سنگین قبل/بعد از غذا و اضطراب است. برای کاهش ریسک:
- توصیه میشود وعدهها را به دو یا سه وعده در روز تقسیم کنید (بهجای یک وعده بزرگ).
- از ابزارهایی مانند slow feeder یا تقسیم وعده در فواصل کوتاه استفاده کنید. همچنین از ورزش شدید ۱ تا ۲ ساعت قبل و بعد از غذا خودداری کنید.
۵) سگهای گارد / نگهبان و سگهای کاری — چطور تغذیه کنیم؟
- سگهای کاری، گارد یا نگهبان معمولاً فعالتر هستند و نیاز کالریشان میتواند بهمراتب بیشتر از یک سگ خانگی کمتحرک باشد. نیاز و تعداد وعده باید بر اساس نوع کار، شدت و مدت فعالیت، شرایط محیطی (هوای سرد افزایش کالری میخواهد) و وضعیت بدنی تنظیم شود. برخی نکات:
- اکثر سگهای کاری قابل تنظیم با فرمولهای ویژهٔ «performance/working dog» هستند و ممکن است در فصل کار یا دورهٔ تمرین نیاز به کالری بیشتری داشته باشند.
- بسته به نوع فعالیت، میتوان از ۲ وعده بزرگ (یکی صبح و یکی عصر بعد از کار) یا ۳ وعده کوچکتر استفاده کرد — مهم است که سگ در چند ساعت پس از غذا فعال شدید نباشد؛ معمولاً تغذیهٔ سنگین را بعد از اتمام کار و استراحت برنامهریزی میکنند.
راهنمای عملی: چگونه وعدهها را برنامهریزی و تقسیم کنیم؟ (چکلیست)
- تولهسگ: 4–5 (نوزادی) → 3–4 (تا 3 ماه) → 3 (3–6 ماه) → انتقال به 2 (بسته به نژاد).
- سگ بالغ معمولی: 2 وعده در روز (صبح و عصر).
- سگ کوچک بالغ: 2–3 وعده؛ برخی نیاز به 3 وعده دارند.
- سگ بزرگ/غولپیکر: حداقل 2 وعده؛ از وعدهٔ خیلی بزرگ و ورزش سنگین بلافاصله بعد از غذا اجتناب کنید؛ از فیدر کند استفاده کنید.
- سگ کاری/گارد: ممکن است 2–3 وعده متناسب با برنامهٔ کاری؛ از فرمولهای performance یا کالری بالاتر در زمان کار استفاده کنید و وضعیت بدنی را مرتب بررسی کنید.
FAQ — پاسخهای کوتاه به سؤالات پرتکرار
- آیا میتوانم سگ بالغ را فقط یک بار در روز تغذیه کنم؟
توصیهٔ عمومی دامپزشکان دو وعده در روز است؛ یک وعده ممکن است برای برخی سگهای بالغ سالم جواب دهد اما برای نژادهای در معرض نفخ یا سگهای کوچک مناسب نیست. - اگر شغلم طوری است که نمیتوانم وسط روز به خانه برگردم، چه کنم؟
برای تولهها از فیدر خودکار یا هماهنگی با همخانه/نگهدار استفاده کنید؛ برای بالغها میتوانید دو وعدهٔ اصلی را تنظیم کنید یا از فیدر برنامهریز استفاده نمایید. - چطور بفهمم سگم کالری کافی میگیرد؟
وضعیت بدنی (Body Condition Score)، وزن و انرژی روزمره را بررسی کنید؛ اگر سگ لاغر یا بیش از حد چاق شد، مقدار و فرمول غذا را تنظیم و با دامپزشک مشورت کنید. (سگهای کاری اغلب به کالری بالاتری نیاز دارند).
جمعبندی سریع
- تولهسگها = وعدههای پرتعداد و منظم (۳–۵ وعده بسته به سن و اندازه).
- سگهای بالغ = اغلب دو وعده؛ اما اندازه و فعالیت میتواند آن را تغییر دهد.
- سگهای کوچک = مراقب افت قند باشید؛ ترجیحاً ۲–۳ وعده.
- سگهای بزرگ = تقسیم وعدهها، استفاده از فیدر کند و اجتناب از ورزش سنگین حوالی زمان غذا برای کاهش ریسک نفخ.
- سگهای نگهبان/کاری = ممکن است به کالری و وعدهبندی متفاوت (۲–۳ وعده یا فرمولهای performance) نیاز داشته باشند؛ برنامه را مطابق کار و وضعیت بدنی تنظیم کنید.
0 دیدگاه